และรายงานจากอับดุลลอฮฺ บินกะอบฺ บินมาลิก ซึ่งเป็นผู้นำทางให้กับท่านกะอบฺ เราะฎิยัลลอฮุอันฮุ (พ่อของเขา) ในหมู่ลูก ๆ ของท่านเมื่อท่านตาบอด ได้กล่าวว่า : ฉันเคยฟังท่านกะอบฺ บินมาลิก เราะฎิยัลลอฮุอันฮุ รายงานเรื่องราวในตอนท่านพลาดการเข้าร่วมกับท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ในสงครามตะบู๊ก ท่านกะอบฺกล่าวว่า : ฉันไม่เคยพลาดการเข้าร่วมกับท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ในสงครามใดเลยที่ท่านออกรบ นอกจากในสงครามตะบู๊ก เพียงแต่ฉันเคยพลาดการเข้าร่วมในสงครามบะดัร แต่ไม่มีใครที่พลาดการเข้าร่วมศึกนี้ที่ถูกตำหนิ เพราะแท้จริงแล้วท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม และชาวมุสลิมออกไปเพราะต้องการขวางกองคาราวานของกุร็อยชฺเท่านั้น จนกระทั่งอัลลอฮฺ ตะอาลา ได้ทรงให้พวกเขากับศัตรูมาเผชิญหน้ากันโดยมิได้นัดหมาย และฉันได้อยู่ร่วมกับท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ในค่ำคืนอัลอะเกาะบะฮฺที่เราได้ให้สัตยาบันต่ออิสลาม และฉันไม่ปรารถนาที่จะแลกมันกับการได้เข้าร่วมในสงครามบะดัรแต่อย่างใด แม้ว่าสงครามบะดัรจะเป็นที่จดจำในหมู่ผู้คนมากกว่าก็ตาม
และส่วนหนึ่งจากเรื่องราวของฉันเมื่อฉันไม่ได้เข้าร่วมกับท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ในสงครามตะบู๊กก็คือ ฉันไม่เคยแข็งแรงและสะดวกสบายเท่าตอนที่ฉันพลาดการเข้าร่วมกับท่านในสงครามครั้งนั้นเลย ขอสาบานต่ออัลลอฮฺ ฉันไม่เคยมีพาหนะ 2 ตัวมาก่อน จนกระทั่งฉันมีพวกมันในสงครามครั้งนั้น และท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม นั้น จะไม่มุ่งหน้าไปยังสงครามใด นอกจากท่านจะปกปิดด้วยเรื่องอื่น ๆ จนกระทั่งมาถึงสงครามครั้งนี้ ท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้ทำสงครามในช่วงที่ร้อนจัด และท่านต้องเดินทางไกล ผ่านแผ่นดินที่แห้งแล้ง และต้องเผชิญหน้ากับศัตรูจำนวนมาก ท่านจึงเปิดเผยเรื่องราวของพวกเขาให้ชาวมุสลิมทราบ เพื่อให้พวกเขาได้เตรียมพร้อมสำหรับการทำสงครามกับศัตรู ท่านได้บอกให้พวกเขาทราบถึงทิศที่ท่านต้องการไป และชาวมุสลิมที่อยู่กับท่านเราะสูลุลลอฮฺนั้นมีจำนวนมาก และไม่มีสมุดที่รวบรวมพวกเขาไว้ (หมายถึง บัญชีรายชื่อ)
ท่านกะอบฺกล่าวว่า : แทบไม่มีใครที่ต้องการหลบเลี่ยง (การเข้าร่วมสงคราม) เว้นแต่จะคิดว่าเรื่องนั้นจะถูกปกปิดไว้ ตราบใดที่ยังไม่มี วะหฺยูจากอัลลอฮฺลงมาเกี่ยวกับเขา และท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้ออกไปทำสงครามครั้งนั้นในช่วงเวลาที่ผลไม้สุกงอมและมีร่มเงา ฉันจึงรู้สึกอยากอยู่กับมันมากกว่า แล้วท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม และชาวมุสลิมที่อยู่กับท่านก็ได้เตรียมตัวกัน ฉันก็รีบออกไปเตรียมตัวพร้อมกับท่าน แต่แล้วฉันก็กลับมาโดยไม่ได้ทำอะไรเลย และฉันก็พูดกับตัวเองว่า “ฉันสามารถทำมันได้หากฉันต้องการ” แล้วมันก็ยังคงเป็นอย่างนั้นเรื่อยไปจนกระทั่งผู้คนต่างก็จริงจังกับการเดินทาง ท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม และชาวมุสลิมที่อยู่กับท่านก็ได้ออกเดินทางไปในตอนเช้า ในขณะที่ฉันยังไม่ได้เตรียมตัวอะไรเลย หลังจากนั้นฉันก็ได้ออกไปแล้วก็กลับมาโดยที่ยังไม่ได้ทำอะไร แล้วมันก็ยังคงเป็นอย่างนั้นจนกระทั่งพวกเขาเร่งรีบและการทำศึกก็ได้เลยเถิดไปแล้ว ฉันตั้งใจที่จะออกเดินทางแล้วตามพวกเขาให้ทัน โอ้ตัวฉัน หากได้ทำสิ่งนั้นก็คงดี แต่มันไม่ใช่สิ่งที่ถูกกำหนดให้กับฉัน แล้วเมื่อฉันออกไปในหาผู้คนหลังจากท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้ออกไปแล้ว ฉันรู้สึกเศร้าใจที่ฉันไม่เห็นแบบอย่างสำหรับตัวฉันเลย นอกจากชายคนหนึ่งที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นมุนาฟิก (ผู้กลับกลอก) หรือชายอีกคนจากบรรดาผู้อ่อนแอ ซึ่งอัลลอฮฺ ตะอาลา ทรงให้ข้อผ่อนปรน และท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ไม่ได้เอ่ยถึงฉันเลยจนกระทั่งท่านไปถึงตะบู๊ก แล้วท่านก็กล่าวในขณะที่นั่งอยู่กับผู้คนที่ตะบู๊กว่า “กะอบฺ บินมาลิก เป็นอย่างไรบ้าง?” แล้วชายคนหนึ่งจากตระกูลสะลิมะฮฺก็กล่าวว่า “ท่านเราะสูลุลลอฮฺท่าน เสื้อคลุมของเขาและการมองดูความงดงามของเขาทำให้เขาได้ขัดขวางเขาไว้ (ไม่ให้มาร่วมกับเรา)” แล้วมุอ๊าซ บินญะบัล เราะฎิยัลลอฮุอันฮุ ก็ได้กล่าวกับเขาว่า “ท่านพูดได้แย่มาก! ขอสาบานต่ออัลลอฮฺ ท่านเราะสูลุลลอฮฺครับ พวกเราไม่รู้อะไรเกี่ยวกับเขาเลย นอกจากความดีงาม” ท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ก็เงียบไป ในขณะที่ท่านยังคงอยู่เช่นนั้น ท่านก็ได้เห็นชายคนหนึ่งที่สวมเสื้อผ้าสีขาว ซึ่งภาพลวงตา (ในทะเลทราย) ทำให้เขาเลือนหายไป แล้วท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ก็กล่าวว่า “ขอให้เป็นอบูค็อยษะมะฮฺ” ปรากฏว่าเป็นอบูค็อยษะมะฮฺ อัลอันศอรีย์ เขาคือผู้ที่บริจาคอินทผลัม 1 ศออ์ ขณะที่พวกมุนาฟิกเยาะเย้ยเขา
ท่านกะอบฺกล่าวต่อว่า : เมื่อฉันได้ข่าวว่าท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม กำลังเดินทางกลับมาจากตะบู๊ก ความกังวลของฉันก็ถาโถมเข้ามา แล้วฉันก็เริ่มนึกถึงการโกหกและฉันได้กล่าว (กับตัวเอง) ว่า “พรุ่งนี้ฉันจะหลีกเลี่ยงความโกรธของท่านได้อย่างไร?” และฉันก็ขอความช่วยเหลือจากผู้มีสติปัญญาในหมู่ญาติพี่น้องของฉันทุกคนในเรื่องนี้ แล้วเมื่อมีคนกล่าวว่า “แท้จริงท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม กำลังเดินทางกลับมาแล้ว” ความเท็จก็เลือนหายไปจากฉัน กระทั่งฉันรู้ว่าฉันจะไม่มีวันรอดพ้นจากท่านด้วยสิ่งใด ๆ ไปได้ ฉันจึงตั้งใจที่จะพูดความจริง
และท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ก็เดินทางกลับมาถึงในตอนเช้า และเมื่อท่านเดินทางกลับจากการเดินทาง ท่านมักจะเริ่มต้นที่มัสยิดแล้วละหมาด 2 ร็อกอะฮฺ จากนั้นท่านก็นั่งรอผู้คน เมื่อท่านทำเช่นนั้นแล้ว บรรดาผู้ที่ไม่ได้เข้าร่วมก็มาขอการอภัยจากท่านและกล่าวคำสาบานต่อหน้าท่าน พวกเขามีจำนวน 80 กว่าคน ท่านก็รับฟังคำแก้ตัวที่ปรากฏให้เห็นจากพวกเขา และรับการให้สัตยาบันจากพวกเขา และขออภัยโทษให้กับพวกเขา และมอบหมายความลับภายในใจของพวกเขาแก่อัลลอฮฺ ตะอาลา จนกระทั่งฉันมาถึง เมื่อฉันให้สลาม ท่านก็ยิ้มด้วยการยิ้มของคนที่โกรธ แล้วท่านก็กล่าวว่า “เข้ามาสิ” ฉันก็เดินเข้าไปจนกระทั่งนั่งลงตรงหน้าท่าน แล้วท่านก็ถามฉันว่า “อะไรกันที่ทำให้ท่านไม่เข้าร่วม? ท่านซื้อสัตว์พาหนะของท่านแล้วไม่ใช่หรือ?” ฉันตอบว่า “ท่านเราะสูลุลลอฮฺครับ ขอสาบานต่ออัลลอฮฺ หากผมนั่งอยู่กับชาวโลกคนอื่นที่ไม่ใช่ท่าน ผมคงคิดว่าผมจะรอดพ้นจากความโกรธของเขาได้ด้วยข้ออ้างแน่นอน เพราะตัวผมนั้นมีความสามารถในการโต้เถียง แต่ขอสาบานต่ออัลลอฮฺ ผมรู้ดีว่าหากผมเล่าเรื่องโกหกแก่ท่านในวันนี้ ซึ่งท่านก็จะพอใจกับมัน แต่อัลลอฮฺก็จะทรงบันดาลให้ท่านโกรธผมในไม่ช้า และหากผมเล่าเรื่องจริงแก่ท่าน ซึ่งท่านจะรู้สึกไม่พอใจในเรื่องนั้น ผมก็หวังว่าว่าจะได้พบกับบั้นปลายที่ดีจากอัลลอฮฺ อัซซะวะญัล และขอสาบานต่ออัลลอฮฺว่า ผมไม่มีข้ออ้างใด ๆ ขอสาบานต่ออัลลอฮฺว่า ผมไม่เคยแข็งแรงและสะดวกสบายมากเท่ากับตอนที่ผมไม่ได้เข้าร่วมกับท่านเลยครับ” ท่านกะอบฺกล่าวว่า : แล้วท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ก็กล่าวว่า “สำหรับคนนี้นั้น เขาพูดความจริง ดังนั้น จงลุกขึ้นไปเถิด จนกว่าอัลลอฮฺจะทรงตัดสินเรื่องของท่าน” แล้วคนกลุ่มหนึ่งจากตระกูลสะลิมะฮฺก็เดินตามฉันมา แล้วพวกเขาก็กล่าวกับฉันว่า “ขอสาบานต่ออัลลอฮฺ พวกเราไม่เคยรู้ว่าท่านเคยทำบาปใด ๆ มาก่อนหน้านี้เลย ท่านพลาดไปแล้วที่ไม่ยอมขอการผ่อนปรนจากท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม เหมือนที่บรรดาผู้ที่ไม่ได้เข้าร่วมคนอื่น ๆ ร้องขอ เพราะการขอภัยโทษ (ต่ออัลลอฮฺ) ของท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม นั้นเพียงพอแล้วสำหรับบาปของท่าน” ท่านกะอบฺกล่าวต่อว่า : ขอสาบานต่ออัลลอฮฺ พวกเขาไม่หยุดตำหนิฉันเลย จนกระทั่งฉันเกือบจะกลับไปหาท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม เพื่อโกหกให้กับตัวเอง แล้วฉันก็ถามพวกเขาว่า “มีใครที่เจอเรื่องแบบฉันบ้างไหม?” พวกเขาตอบว่า “มี, มีชาย 2 คนที่เจอเหมือนกับท่าน พวกเขากล่าวเหมือนกับท่าน และพวกเขาก็ถูกกล่าวเหมือนกับท่านเช่นกัน” ท่านกะอบฺกล่าวว่า : ฉันถามว่า “พวกเขาคือใคร?” พวกเขาตอบว่า “(คือ) มุรอเราะฮฺ บินเราะบีอะฮฺ อัลอุมะรีย์ และฮิลาล บินอุมัยยะฮฺ อัลวากิฟีย์”
ท่านกะอบฺกล่าวต่อว่า : พวกเขาได้กล่าวถึงชายที่ดี 2 คน ซึ่งเคยเข้าร่วมสงครามบะดัร มีแบบอย่างที่ดีในเขาทั้งสอง ท่านกะอบฺกล่าวว่า : ฉันก็ดำเนินชีวิตต่อไปเมื่อพวกเขาได้กล่าวถึงทั้งสองคนนั้นแก่ฉัน แล้วท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ก็ได้ห้ามมิให้ผู้คนพูดคุยกับพวกเรา คือพวกเรา 3 คนที่ไม่ได้เข้าร่วมสงคราม ท่านกะอบฺกล่าวว่า : ผู้คนก็ได้ตีตัวออกห่างจากเรา หรือท่านกล่าวว่า : พวกเขาเปลี่ยนไปสำหรับพวกเรา จนกระทั่งฉันรู้สึกว่าแผ่นดินแปลกไปจากเดิม มันไม่ใช่แผ่นดินที่ฉันรู้จักอีกต่อไป พวกเราอยู่อย่างนั้นเป็นเวลา 50 คืน ส่วนสหายทั้งสองคนของฉันนั้น พวกเขาอ่อนแอลง เก็บตัวอยู่ในบ้านของพวกเขา และร้องไห้ ส่วนฉันนั้นเป็นชายหนุ่มที่แข็งแรงที่สุดในกลุ่ม ฉันจึงออกไปละหมาดกับชาวมุสลิม และเดินไปมาในตลาดแต่ไม่มีใครพูดคุยกับฉันเลย และฉันก็ได้ไปหาท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม แล้วให้สลามแก่ท่านในขณะที่ท่านนั่งอยู่ในที่ชุมนุมของท่านหลังละหมาด ฉันพูดกับตัวเองว่า “ท่านขยับริมฝีปากเพื่อตอบสลามไหมนะ?” แล้วฉันก็ละหมาดใกล้ ๆ ท่านและแอบมองท่าน เมื่อฉันหันไปในการละหมาด ท่านก็มองมาที่ฉัน และเมื่อฉันหันไปหาท่าน ท่านก็จะหันหน้าหนีไปจากฉัน จนกระทั่งความห่างเหินของชาวมุสลิมนั้นกินเวลานานมากสำหรับฉัน (วันหนึ่ง) ฉันได้เดินไปจนกระทั่งฉันปีนข้ามกำแพงสวนของอบูเกาะตาดะฮฺ ซึ่งเป็นลูกพี่ลูกน้องของฉันและเป็นคนที่ฉันรักมากที่สุด ฉันให้สลามแก่เขา ขอสาบานต่ออัลลอฮฺว่า เขาไม่ตอบรับสลามของฉัน ฉันจึงกล่าวกับเขาว่า “อบูเกาะตาดะฮฺ ขอสาบานต่ออัลลอฮฺว่า ท่านรู้ใช่ไหมว่าฉันรักอัลลอฮฺและเราะสูลของพระองค์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม?” เขาก็นิ่งเงียบ ฉันก็ถามซ้ำและสาบานต่อเขา เขาก็นิ่งเงียบ ฉันก็ถามซ้ำและสาบานต่อเขาอีก เขาก็ได้กล่าวว่า “อัลลอฮฺและเราะสูลของพระองค์รู้ดีที่สุด” แล้วน้ำตาของฉันก็ไหลอาบแก้ม และฉันก็หันหลังกลับไปจนกระทั่งฉันปีนข้ามกำแพงออกมา
แล้วในขณะที่ฉันกำลังเดินอยู่ในตลาดมะดีนะฮฺ ทันใดนั้นชาวนะบะฏีย์ (ชาวสวน) คนหนึ่งซึ่งเป็นคนจากแผ่นดินชามที่นำอาหารมาขายในมะดีนะฮฺ ได้ถามว่า “มีใครสามารถบอกทางไปหากะอบฺ บินมาลิก ได้บ้าง?” ผู้คนก็เริ่มชี้มาที่ฉัน จนกระทั่งเขาก็มาหาฉันและยื่นจดหมายจากกษัตริย์แห่งฆ็อซซานแก่ฉัน ซึ่งฉันเป็นนักเขียน ฉันก็อ่านมัน ในนั้นมีเขียนว่า “มีข่าวได้มาถึงเราว่า สหายของท่านได้ห่างเหินจากท่าน และอัลลอฮฺจะไม่ปล่อยให้ท่านอยู่ในดินแดนแห่งความอัปยศอดสูหรือความสูญเสีย ดังนั้น จงมาอยู่กับเราเถิด เราจะปลอบโยนท่านเอง” ฉันได้กล่าวขณะอ่านมันว่า “นี่ก็เป็นบททดสอบอีกเช่นกัน” แล้วฉันก็ตรงไปที่เตาอบและเผาจดหมายนั้น
จนกระทั่งเมื่อผ่านไป 40 วันจาก 50 วัน และวะหฺยูก็ยังไม่มีมา ทันใดนั้น ผู้ส่งสารของท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ก็มาหาฉัน แล้วกล่าวว่า “แท้จริงท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม สั่งให้ท่านแยกจากภรรยาของท่าน” ฉันจึงถามว่า “ฉันต้องหย่ากับเธอ หรือว่าควรทำอย่างไร?” เขากล่าวว่า “ไม่ เพียงแค่แยกจากเธอและอย่าเข้าใกล้” และท่านได้ส่งคนไปบอกสหายทั้งสองของฉันเช่นกัน ฉันจึงกล่าวกับภรรยาว่า “กลับไปหาครอบครัวของเธอเถิด แล้วอยู่ที่นั่นจนกว่าอัลลอฮฺจะทรงตัดสินเรื่องนี้” แล้วภรรยาของฮิลาล บินอุมัยยะฮฺ ก็ได้มาหาท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม แล้วกล่าวกับท่านว่า “ท่านเราะสูลุลลอฮฺคะ ฮิลาล บินอุมัยยะฮฺ เป็นชายชราที่ไร้ที่พึ่ง ไม่มีคนรับใช้ ท่านจะรังเกียจไหมหากฉันจะขออยู่รับใช้เขา?” ท่านกล่าวว่า “ไม่รังเกียจ แต่เขาห้ามเข้าใกล้เธอ” เธอก็กล่าวว่า “ขอสาบานต่ออัลลอฮฺ เขาไม่มีเรี่ยวแรงที่จะทำสิ่งใดเลยคะ และขอสาบานต่ออัลลอฮฺ เขายังคงร้องไห้ตั้งแต่เรื่องนี้เกิดขึ้นจนถึงวันนี้” บางคนในครอบครัวของฉันจึงได้กล่าวกับฉันว่า “ท่านน่าจะขอนุญาตท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ในเรื่องภรรยาของท่านด้วย เพราะท่านอนุญาตให้ภรรยาของฮิลาล บินอุมัยยะฮฺ อยู่รับใช้เขาได้ไม่ใช่หรือ?” ฉันตอบไปว่า “ฉันจะไม่ขออนุญาตจากท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ในเรื่องภรรยาของฉัน ฉันจะรู้ได้อย่างไรว่าท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จะกล่าวว่าอย่างไร หากฉันขออนุญาตท่านในเรื่องของเธอ ทั้ง ๆ ที่ฉันเป็นชายหนุ่ม!”
แล้วฉันก็อยู่เช่นนั้นเป็นเวลา 10 คืน ทำให้พวกเราครบ 50 คืนนับตั้งแต่ที่ท่านห้ามมิให้ผู้คนพูดคุยกับพวกเรา แล้วฉันก็ได้ละหมาดฟัจญ์รฺในเช้าวันของคืนที่ 50 บนหลังคาบ้านหลังหนึ่งของเรา และขณะที่ฉันกำลังนั่งอยู่ในสภาพที่อัลลอฮฺ ตะอาลา ได้ทรงกล่าวถึงพวกเราไว้ (คือ) จิตใจของฉันรู้สึกคับแคบ และแผ่นดินก็คับแคบสำหรับฉัน ทั้ง ๆ ที่มันกว้างขว้าง ฉันก็ได้ยินเสียงผู้ส่งสารคนหนึ่งตะโกนมาจากบนภูเขาสัลอฺ ด้วยเสียงที่ดังที่สุดว่า “โอ้กะอบฺ บินมาลิก จงดีใจเถิด!” ฉันก็ทรุดตัวลงไปสุญูดทันที และฉันรู้ว่าการปลดเปลื้องได้มาถึงแล้ว แล้วท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้แจ้งให้ผู้คนทราบถึงการตอบรับของอัลลอฮฺ อัซซะวะญัล ต่อการกลับเนื้อกลับตัว (เตาบะฮฺ) พวกเรา เมื่อท่านละหมาดฟัจรฺเสร็จสิ้น ผู้คนก็ออกไปแจ้งข่าวดีแก่พวกเรา แล้วผู้แจ้งข่าวดีก็ได้ไปหาเพื่อนร่วมชะตากรรมของฉัน และมีชายคนหนึ่งได้ควบม้ามาหาฉัน และมีผู้ส่งสารอีกคนจากตระกูลอัสลัมได้วิ่งมาทางฉันแล้วขึ้นไปบนภูเขา (แล้วตระโกนประกาศ) และเสียงนั้นเร็วกว่าม้าเสียอีก เมื่อคนที่ฉันได้ยินเสียงของเขามาแจ้งข่าวดีแก่ฉัน ฉันก็ถอดเสื้อผ้าสองชุดของฉันออกแล้วมอบให้กับเขาเป็นของขวัญสำหรับข่าวดีของเขา ขอสาบานต่ออัลลอฮฺว่า วันนั้นฉันไม่มีอะไรนอกเหนือจากเสื้อสองตัวนั้นเลย แล้วฉันก็ขอยืมเสื้อผ้าสองชุดมาสวมใส่
แล้วฉันก็ออกไปหาท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ผู้คนต่างพากันมาพบฉันเป็นกลุ่ม ๆ พวกเขาแสดงความยินดีกับฉันเรื่องการกลับเนื้อกลับตัว และกล่าวกับฉันว่า “ขอแสดงความยินดีที่อัลลอฮฺทรงตอบรับการกลับเนื้อกลับตัวของท่าน” จนกระทั่งฉันเข้าไปในมัสญิด ฉันก็พบท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม กำลังนั่งอยู่โดยมีผู้คนรายล้อมท่าน แล้วฏ็อลฮะฮฺ บินอุบัยดิลลาฮฺ เราะฎิยัลลอฮุอันฮุ ได้ลุกขึ้นวิ่งมาจับมือฉันและแสดงความยินดีกับฉัน ขอสาบานต่ออัลลอฮฺว่าไม่มีใครจากชาวมุฮาญิรีนที่ลุกขึ้นมาเลยนอกจากเขา และกะอบฺไม่เคยลืมบุญคุณของฏ็อลฮะฮฺเลย ท่านกะอบฺกล่าวต่อว่า : เมื่อฉันให้สลามแก่ท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ท่านก็กล่าวในขณะที่ใบหน้าของท่านเปล่งประกายด้วยความยินดีว่า “จงดีใจกับวันที่ดีที่สุดที่เคยผ่านมาในชีวิตของท่าน นับตั้งแต่มารดาของท่านคลอดท่านมาเถิด” ฉันถามว่า “(ข่าวดีนี้) มาจากท่านเองหรือครับ โอ้ท่านเราะสูลุลลอฮฺ หรือมาจากอัลลอฮฺ?” ท่านกล่าวว่า “ไม่เลย มันมาจากอัลลอฮฺ อัซซะวะญัล” และเมื่อท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม มีความสุข ใบหน้าของท่านจะเปล่งประกายกระทั่งใบหน้าของท่านดูราวกับเสี้ยวหนึ่งของดวงจันทร์ และพวกเรารับรู้สิ่งนั้นได้จากท่าน เมื่อฉันนั่งลงตรงหน้าท่าน ฉันก็ได้กล่าวว่า “ท่านเราะสูลุลลอฮฺครับ แท้จริงส่วนหนึ่งจากการกลับเนื้อกลับตัวของผมคือการที่ผมจะบริจาคทรัพย์สินทั้งหมดของผมในหนทางของอัลลอฮฺและเราะสูลของพระองค์” แล้วท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ก็กล่าวว่า “จงเก็บทรัพย์สินของท่านบางส่วนไว้เถิด เพราะมันดีกว่าสำหรับท่าน” ฉันตอบว่า “ผมจะเก็บส่วนแบ่งของผมที่ค็อยบัรฺเอาไว้ครับ” และฉันก็กล่าวว่า “ท่านเราะสูลุลลอฮฺครับ แท้จริงอัลลอฮฺ ตะอาลา ได้ทรงช่วยเหลือให้ผมรอดพ้นมาได้ด้วยความสัตย์จริง ดังนั้น ส่วนหนึ่งจากการกลับเนื้อกลับตัวของผมคือการที่ผมจะไม่พูดสิ่งใดนอกจากความจริงไปตลอดชีวิตที่เหลืออยู่” ขอสาบานต่ออัลลอฮฺ ฉันไม่รู้ว่ามีมุสลิมคนใดที่อัลลอฮฺ ตะอาลา ทรงทดสอบในการพูดความจริง นับตั้งแต่ฉันกล่าวเรื่องนี้กับท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ที่จะดีไปกว่าที่อัลลอฮฺ ตะอาลา ทรงทดสอบฉัน และขอสาบานต่ออัลลอฮฺว่า ฉันไม่เคยตั้งใจโกหกเลยนับตั้งแต่ฉันกล่าวเรื่องนี้กับท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จนกระทั่งถึงวันนี้ และแท้จริงแล้วฉันหวังว่า อัลลอฮฺ ตะอาลา จะทรงปกป้องฉันในช่วงชีวิตที่ยังเหลืออยู่
ท่านกะอบฺกล่าวว่า : แล้วอัลลอฮฺ ตะอาลา ก็ประทานโองการลงมาว่า “แท้จริงอัลลอฮฺทรงอภัยโทษให้แก่ท่านนบี และชาวมุฮาญิรีน และชาวอันศอรฺผู้ปฏิบัติตามท่านในยามคับขัน” จนกระทั่งถึงโองการที่ว่า “แท้จริงพระองค์เป็นผู้ทรงเอ็นดู ผู้ทรงกรุณาต่อพวกเขา * และแก่ชายสามคนที่ถูกทอดทิ้งไว้ จนกระทั่งเมื่อแผ่นดินคับแคบลงแก่พวกเขา ทั้ง ๆ ที่มันกว้างใหญ่” จนกระทั่งถึงโองการที่ว่า “ดังนั้น พวกเจ้าจงยำเกรงอัลลอฮฺ และจงอยู่ร่วมกับบรรดาผู้สัตย์จริงเถิด” (อัตเตาบะฮฺ 9 : 118-119) ท่านกะอบฺกล่าวว่า : ขอสาบานต่ออัลลอฮฺ อัลลอฮฺไม่ได้ประทานความโปรดปรานใด ๆ แก่ฉันหลังจากที่พระองค์ทรงชี้แนะทางฉันมาสู่อิสลามที่จะยิ่งใหญ่ในใจของฉัน มากไปกว่าความสัตย์จริงของฉันที่จะไม่โกหกต่อท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ฉันจึงไม่พินาศเหมือนที่บรรดาผู้โกหกพินาศ แท้จริงอัลลอฮฺ ตะอาลา ได้ตรัสแก่บรรดาผู้โกหกเมื่อพระองค์ทรงประทานวะหฺยูลงมา ซึ่งเป็นคำตรัสที่เลวร้ายที่สุดที่พระองค์ทรงตรัสแก่ใครคนหนึ่ง โดยอัลลอฮฺ ตะอาลา ได้ตรัสไว้ว่า “พวกเขาจะสาบานต่ออัลลอฮฺแก่พวกเจ้าเมื่อพวกเจ้ากลับไปยังพวกเขา เพื่อให้พวกเจ้าผินหลังจากพวกเขา ดังนั้น จงผินหลังจากพวกเขาเถิด แท้จริงพวกเขาเป็นสิ่งสกปรก และที่พำนักของพวกเขาคือนรกญะฮันนัม เป็นการตอบแทนในสิ่งที่พวกเขาได้กระทำไว้ * พวกเขาจะสาบานต่อพวกเจ้าเพื่อให้พวกเจ้าพอใจพวกเขา และหากพวกเจ้าพอใจพวกเขา แท้จริงอัลลอฮฺไม่ทรงพอพระทัยต่อกลุ่มชนผู้ฝ่าฝืน” (อัตเตาบะฮฺ 9 : 95-96)
ท่านกะอบฺกล่าวว่า : พวกเรา (ทั้งสามคน) ถูกทอดทิ้งจากการตัดสินใจเกี่ยวกับบรรดาผู้ที่ท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้รับฟังคำขอโทษของพวกเขาเมื่อพวกเขาสาบานต่อท่าน แล้วท่านก็รับการให้สัตยาบันจากพวกเขาและขออภัยโทษให้กับพวกเขา และท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้ทรงละเว้นเรื่องของพวกเราไว้จนกว่าอัลลอฮฺ ตะอาลา จะทรงตัดสินเกี่ยวกับมัน ด้วยเหตุนี้อัลลอฮฺ ตะอาลา จึงตรัสว่า “และแก่ชายสามคนที่ถูกทอดทิ้งไว้” และการกล่าวว่าถูกทอดทิ้งไว้ ไม่ได้หมายถึงการที่พวกเราไม่ได้เข้าร่วมสงคราม แต่หมายถึงการที่ท่าน (นบี) ทอดทิ้งพวกเราและละเว้นเรื่องของเราจากบรรดาผู้ที่สาบานและขออภัยโทษต่อท่าน แล้วท่านก็รับฟังจากเขา
มุตตะฟัก อะลัยฮฺ (บันทึกโดยอัลบุคอรีย์และมุสลิม)
ในสายรายงานหนึ่งระบุว่า : แท้จริงท่านนบี ศ็อลลัลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้ออกไปทำสงครามตะบูกในวันพฤหัสบดี และท่านชอบที่จะออกเดินทางในวันพฤหัสบดี และในอีกรายงานหนึ่งระบุว่า : และท่านจะไม่เดินทางกลับจากการเดินทางใด ๆ นอกจากในช่วงสายของเวลากลางวัน แล้วเมื่อท่านเดินทางมาถึง ท่านจะเริ่มต้นโดยไปที่มัสญิด แล้วละหมาด 2 ร็อกอะฮฺ แล้วนั่งอยู่ที่นั่น